Serbest Kürsü

Tefeci

Bu yazımızda suç olmakla birlikte bir tefeci nasıl çalışır, nerelerde bulunur, tefeci ile çalışmanın riskleri nelerdir, tefeciler ne teminat ister, tefecilik suç mudur? Ve bu işle alakalı merak ettiğiniz soruların yanıtını bulacaksınız. Yıllardır finans kurumunda çalıştığımı Hakkımda bölümünü okursanız göreceksiniz.

Yılların finansçısıyım ama bana faiz hesaplamayı öğreten bir tefecidir. Yani iktisat mezunuyum aynı zamanda ama gerçekten doğru düzgün günlük faiz hesabını emekli bir tefeciden öğrendim. Tabi finans sektöründe olduğumuz için bu tip tefecilerle sıklıkla karşılaşıyoruz. Zaten suç olan bu eylemin detaylarını bu yazımızda anlatacağız ve niye bulaşmamanız gerektiğini anlayacaksınız.

Bu süreçte en mantıklısı tefeciye bulaşmadan bankadan kredi çekmektir. Ha ben bankacı olayım bu işte çok para var diyorsanız sizler için bankaların nasıl para kazandığını da anlattık.

tefeci-nesim-malki
Resimde gördüğünüz kişi döneminin ünlü tefecilerinden Nesim Malki’dir. Bursa’nın meşhur iplik tüccarlarındandır. Hatta Kurtlar Vadisi dizisinde bulunan İplikçi Nedim karakterinin Nesim Malki ile enteresan benzerlikleri de bulunmaktadır. 1995 yılında Bursa’da trafik ışıklarında faili meçhul bir cinayete (çapraz ateşte) kurban girmiştir. Basında ölüm sebebinin Sümerbank ihalesine girerek satın alan Hayyam Garipoğlu’nu ihale sürecinde desteklemesi ve finansman sağlaması olduğu iddia edilmiştir. Hatta cinayet emrini verenin dönemin büyük mafyalarından Erol Evcil olduğu söylense de kanıtlanamamıştır.

Tefeci

Ülkemizde ve tabi bir çok ülkede olduğu üzere tefecilik Türk Ceza Kanunun 241. Maddesi itibariyle suçtur ve 2-5 yıl arası hapis cezası bulunmaktadır. Kanunun başlığında tefecilik yazar ama madde muhteviyatında doğrudan “ para kazanmak amacıyla ödünç para alıp satan kişilere “ tefeci dendiğini anlıyoruz. Şimdi diyeceksiniz ki kardeşim sen Bankalar Nasıl Para Kazanır? Yazında zaten bankaların ödünç para alıp satarak para kazandığını söyledin. O zaman bu adamlar da tefeci tanımına girmiyor mu? Diyebilirsiniz. Burada işte devlet kavramı ortaya çıkıyor ve diyor ki kardeşim ödünç para alıp satma işini sadece benim yetki verdiğim kişiler yapabilir. İşte bu yüzden Bankacılık Kanununda da görebileceğiniz üzere 30.000.000 TL (30 milyon TL) ve daha altındaki sermayesi olan kurumlar banka olarak faaliyet gösteremez.

Tabi işin aslına bakılırsa devlet bu işi tefeci olarak nitelendirilen kavramın aslında çok tehlikeli ve aile yapısını parçalayıcı bir yapısı olması nedeniyle yasaklamıştır. Çünkü tefeciye giden kişiler genelde bankalardan borç alamayan kişilerdir.

Bankalardan borç alamayan kişiler ise genelde ödeme gücü bu borcu yetmeyecek, durumu kötü ya da daha önce iflas etmiş v.b. adamlardır. Dolayısıyla bu adamlara kredi çıkartılması zaten ülke adına kaynakların kötü kullanılması demektir. İşte devlet bu noktada bu seçimi bankalara yaptırır ama BDDK aracılığı ile de sürekli bu adamları kontrol eder. Kaynakların dağılımı niye bu kadar önemli sorusunun cevabını Ekonomi Yönetimi yazımda bulabileceksiniz. Okumadıysanız mutlaka ve mutlaka tavsiye ederim.

tefeci-terazi
Tefecinin terazisi hep kendi yönüne bakar. Bunu asla unutmayın. Ve terazinin karşısına kaç kefe koyarsanız koyun muhtemelen o terazi sizin tarafınıza hiç dönmez.

Bir de yukarıdaki paragrafta yazmıştım. Özellikle dünyanın her yerinde olduğu üzere mali geçmişinize bir leke gelirse yani çek ya da senet yazdırırsanız muhtemelen bankalar size bir daha kredi vermeyecektir. Tüccarlar ve esnaflar da bu durumu bildiğinden çekini senedini yazdırmak istemez. E tüccar bankalardaki kredi limitini doldurmuş ve nakit akışını ayarlayamamış ise verdiği çeklerin vadesi gelince para ayarlayamaz. Dolayısıyla kredi çekebilmesi için birilerinden borç bulması gerekir. Bu borcu da sadece tefeciler verir.

Genelde tefecilere ilk paçanın kaptırıldığı ve bir daha kurtulanamadığı o meşhur başlangıç noktası da bu aşamadır. O yüzden bu yazıyı okuyan esnaf ve tüccar kardeşlerimize sesleniyorum, finans yönetiminizi eğer bilgi sahibi değilseniz kendiniz yapmaya çalışmayın. Adam gibi parasını verip düzgün herifler çalıştırın. Yoksa tefecinin kapısında 1.80 uzanırken görürüz sizleri.

Tefeciler Nasıl Çalışır?

Efenim normalde bankalar mevduat toplama yetkisinin kanun ile verildiği kurumlardır. Bu konuda siz mevduat toplayamazsınız mesela. Tefeciler de genelde mevduat toplamaz zaten. Hani ülkemizde özellikle kuyumculara para yatırıldığını biliyoruz ama bu adamlarında para saklama yetkisi yani mevduat tutma yetkisi yoktur. Ancak ispatının çok zor olması, kuyumcuların genelde bu kendilerine yatırılan paraları nemalandırması yani faiz vermesi gibi nedenler ile haklarında pek kanuni soruşturma yapılmaz.

Bir de bu tip işler için halk arasında muteber olmanız gerekir. Yani vatandaşta parasını geri alamayacağı kişilere para yatırmaz. Dolayısıyla tefecilere genelde para yatıran bir güruh yoktur. Ya bunların sermayesi çoktur, zaten zengin adamlardır ya da bankalardan ucuza fon (kredi) bulma imkanı bulmuşlardır. Bankalardan şirketleri ya da şahıslarının mal varlığı ile çektikleri kredileri dışarıda pahalı bir şekilde satarak aradaki farktan kazanç elde ederler.

tefeci-nasil-calisir

Tefeci Nerede?

Tefeciler genelde halk arasında bilinir. Özellikle bulunduğunuz yerlerdeki semt kahvehaneleri, uzun yıllardır orada bulunan esnaf ve kişilere sorarsanız size adreslerini gösterirler. Yani kimse tabela asıp tefecilik yapmaz. Emlakçı, oto galerici v.b. gibi meslek gruplarına zaman zaman bu tip yakıştırmalar yapılsa da belirli bir meslek grubunu tefecilik yapıyor diye nitelemek doğru değildir. Ancak dediğim şekilde halk ya da mahalleli grubu kimlerin tefeci olup olmadığını bilir.

Ha direk ben kimseyle muhatap olmadan bu kişilere erişeyim diyorsanız yasa dışı kumar oynatılan yerlerde mutlaka ama mutlaka bunlardan bulunur. Zaten mahalledeki kahvelerden birine şöyle 1-2 ay takılsanız  hem yasa dışı kumarın nerede oynandığını hem de tefecileri doğrudan bulursunuz.

Yine ithamda bulunmayalım ama özellikle tarım üretiminin bulunduğu yerlerde bu tefecilere çok rastlarsınız. Sebebi tarım üretimi yapan kişilere devlet tarafından faiz desteğinin verildiği kredilerin verilmesidir. Yani fon kaynağı ucuzdur adamın. Tarım üretimi yapıyorum diye gider bankaya ucuza kredi çeker. Çektiği kredinin faizinin bir kısmını zaten devlet ödüyordur. Bu ucuz fonu gider 10-12 kat fazlaya bankalardan kredi çekemeyenlere satarlar.

Tefeci Kime Para Verir?

Tefeci kavramına genelde bankaların kredi verme sürecindeki incelemelerin oldukça ince elenip sık dokunulması nedeniyle ihtiyaç duyulur. Bankalar üstünden uzun süre geçse dahi daha önce iflas etmiş olan, yazılmış çeki senedi bulunan, bankalara borç takmış ve halen ödememiş olan firmalara ya da kişilere kredi vermez. Kredi vereceği firmayı da ince eleyip sık dokur. Mali verilerine bakar, mal varlığına bakar, maaşlı çalışana kredi verecekse belirli bir miktarın üstünü vermez, muhtelif koşullar arar. İşte bu sebepler nedeniyle kredi çekemeyen bir kamyon insan mevcuttur.

Yine ekonomi kötüye gittiğinde genelde kamu bankaları hariç kredi veren banka göremezsiniz. Piyasanın iyi olduğu zamanda sağa sola çalışanları gönderip kapı kapı gezdiren bankalar kriz dönemlerinde ortadan kaybolur. E bu dönemde insanlar ticaretini kesiyor mu? Hayır tabii ki. Bankalar kredi vermeyince ya da kamu bankasından kredi çıkmayınca bu adamlar da gidip tefeci den kredi alıyor.

tefeci-kime-para-verir

Yani ülkede birçok kriz olmuş. 94’ krizi, 2001 krizi, 2008 krizi ve şu sıralar yaşandığını düşündüğümüz 2018 krizi. Şimdi bu krizde batan giden bir sürü adam oldu. Ne yaptı bu adamlar taş mı kemiriyor? Ya başkası üzerinden şirket kurup iş yapmaya devam ediyor, eğer bunu da yapamıyor ise tefeciye gidiyor.

Tabi bu kadar anlattık. Şimdi yazının bu kısmına kadar okuyanlar muhtemelen tefeciliğin aslında olması gereken bir meslek olduğunu filan düşünecek ama kesinlikle böyle bir düşüncem yok. Onu söyleyeyim. Bir kere bir banka size kredi vermiyorsa gerçekten oturup düşünmeniz lazım niye bu krediyi alamıyorum diye.

Biraz ortalama bir mantıkla düşünürseniz zaten hatanın sizde olduğunu, ödeme gücünüzden çok daha fazla borç istediğinizi anlarsınız. Bankacılık eko sistemi öyle bir aura yayıyor ki etrafına, kötü olan adama fazla kaynak vermeyerek zaten kaynağın boşa gitmesini engelliyor. Bankalardan kredi çekemeyen adam da zaten ticarete uygun değildir. Yani mutlaka bir şeyi yanlış yapmış ya da yapıyor ki ona kredi vermiyor bankalar.

Tefecilik Tipleri

Bu başlıkta kendi gördüğüm ve etraftan duyduğum tefecilik modellerini yazacağım.

Toptancı (Zahireci v.b.)

Genelde tarım üretiminin çok fazla olduğu, çiftçinin borçlu olduğu -sebebi genelde pavyon filandır- kimselerdir. Bu kişiler çiftçiye verdiği para karşılığında (genelde avans denir buna olayı meşrulaştırmak için) ürünlerini alırlar. Toptancı olmalarının sebebi budur. Tefecilik ise kendisine borçlu olan çiftçinin malını piyasadaki fiyatının yarı yarıya düşük alması süreciyle başlar. Çiftçiyi sömüren genelde bu tip adamlardır. Çiftçinin bunlara borcu hiç bitmez ve bu sömürü düzeni uzun zamandır sürer.

Burayı okuyan çiftçi bir kardeşim varsa bu adamlara kesinlikle bulaşmaması ve Ziraat Bankasından kredi çekmesidir. Eğer ekstradan paraya ihtiyacın olursa da o ihtiyacın ne ise onu yapma kardeşim. Bir sene ertele daha sonra yap ama bunlara bulaşma. Yoksa bu sistemden çıkman mümkün değildir. 

Kuyumcu

Kuyumcular genelde bir ilde ya da ilçe de bankalardan sonra paranın en fazla olduğu ikinci yerdir. Siz gidip borç isterseniz ve sizi tanıyorsa da genelde yok demez. Bu kişilerin altına endeksli de borç verdiğini duymuşluğum var ama bunu çok sevdikleri (parayı alabilecekleri) birine yaptıklarını gördüm. Yani siz gidip böyle bir şey derseniz muhtemelen kovalarlar. Ya zaten tefeciye bulaşmayın abi. Sonuçlarının çok kötü olduğunu bir çok yerde gördüm. Ne işiniz var.

tefeci-kuyumcu
Kumarhane Tayfası

Bu tayfa ise genelde yasa dışı kumarhanelerde adamlarını tutarlar Kumar oynayan varsa biliyordur. Kazanma hırsı ile gözünüz hiçbir şeyi görmez. O hırsla evinizi arabanızı bırakırsınız. Kaybettikçe oynayasınız gelir. E kumarın doğası gereği oynadıkça da kaybedersiniz. Hırsınızın soğumaması ve hemen o an tekrar masada kalabilmeniz ve gururunuzu korumanız için işte bu adamlar hizmet verirler. Çünkü masadan kalkıp dur para çekip geliyorum diyecek bir durumunuz yoktur kumar masasında. Ya zaten o an kalkıp çıksan gitsen olay soğusa bir daha oturmayacaksın o masaya da. Neyse. (hizmet diyorum da alayının…) Oradaki tefeci eleman zaten sizi uzaktan kesip ona geleceğinizi biliyordur.

Nakit para isterseniz tabii ki size hayır demez. Bir güzel elinizde avucunuzda ne varsa o an bir sözleşme üzerine yazmanızı sağlayarak alır. Karşılıksız olmaz bu işler. Sözleşme geçerlidir bu arada. İtiraz etseniz de mahkemede tefeci haklı çıkar. Normalde Türk Borçlar Kanununa göre içeriği yasaya aykırı bir sözleşme butlan halindedir ve geçersizdir. Ancak kağıda tabii ki borç alıp verme meselesi yazılmaz. O hırsla siz önünüze konulan kağıdı bile okumayacaksınızdır zaten.

tefeci-kumarhane
Oto Galerici

Kriz dönemlerinde oldukça popülerlerdir. Özellikle borcunu ödemeyen ancak arabası v.b. varlığı olan firma sahipleri, ticari faaliyetten doğan borçlarını ödemek için para bulamadıklarında galericilerin kapısını çalarlar. Kullandıkları arabaları galericinin üstüne geçirip binmeye devam ederler. Yapılan devir işlemi karşılığında galerici oldukça uygun fiyata arabayı üstüne geçirmiş, parayı bu kişiye vermiş, ve faiz ödemesi almaya başlamış olurlar. İş adamı ise acil nakit ihtiyacı doğuran şey ne ise (kuvvetle muhtemel vadesi gelen bir çektir) o işini görür. Ancak oldukça pahalıya halleder bu işini.

Pos Tefecisi

Benim pos tefecisini ilk gördüğüm yer Kapalıçarşı’da altıncıların yoğun olduğu bir yerdi. Adamın ben diyeyim 3 metrekare hadi sizin hatırınız kalmasın en fazla 5 metrekare bir dükkânı vardı. Orada tam bir kasa ve bir masa şeklinde çalışıyordu. Masanın üstünde de pos cihazı vardır. Kredi kartınızdan tutarı çeker. Alacağını zaten bu yolla direk garanti altına almış olur. Siz de nakit paraya kavuşmuş olursunuz. Ancak pos cihazından parayı çekerken sizin çekmek istediğiniz tutarın artık insafına ve pos komisyonuna bağlı olarak bir miktar fazlasını çeker. Hemen masasının altında bulunan kasasından ise nakdi çıkararak elinize sayar.

pos-tefecisi
İnternetteki İlanlar

Son dönemde başta Facebook olmak üzere birçok yerde krediniz kapatılır, kredi çıkmıyorsa biz sizin yerinize çekeriz, kredi çıkartılır gibi ilanlarda gördüğünüz tayfada bu modern tefeci diyebileceğimiz ekiptir. Bunların genelde bankada kredi limitleri başka faaliyetleri nedeniyle vardır. Yani başka faaliyetlerini gerekçe gösterip kredi limiti vardır. İsteyen oldukça da o limitten kullanırlar. Sizin borcunuzu kapatırlar. Siz de bu adamlara bu adamların dediği faiz oranından borçlanırsınız. Öde öde bitiremeyeceğiniz bir borçtur.

Bu şekilde bankayla ihtilaflı olduğunuz bir borç varsa mutlaka ama mutlaka bankayla konuşun. Ya kardeşim ben bankaya gidiyorum bana ödemediğim borç kadar para veriyorlar benim daha fazlasına ihtiyacım var dediğiniz duyar gibiyim. Ulan sen daha mevcut borcunu öde önce, sona ihtiyacın ne ise onu görmek için gider kredi çekersin diyorum size. Çok fazla tüketmeyin. Ödeme gücünüzü aşan tüketimlerinizi kısın mutlaka ki bu tip tefecilere vs. düşmeyin.

Tefeci Faizi Ne Kadar?

Ülkedeki faiz oranına göre genel olarak değişmekle birlikte benim kendi tecrübelerimden ve dinlediklerimden gördüğüm yıllık faizin aylık faiz şeklinde çalıştırılması şeklidir. Yani mesela ülkede Merkez Bankası politika faizi %10 diyelim. (Merkez Bankalarının güncel faiz oranları ve Türkiye’nin makro ekonomik büyüklüklerini görmek için Ekonomik Veriler sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.  Tefeciler bu faiz oranını genelde aylık olarak uygular. Tıpkı bankalar gibi tefeciler de sizi riskli görürse bu %10’luk faizi haftalık vadeye çekebilirler.

Yalnız bunların bankadan önemli ve aslında işin kritik noktasını oluşturan bir farkı vardır. Normalde bir banka size bileşik faiz uygulamaz. Daha doğrusu uygulayamaz çünkü kanunun birçok yerinde geçtiği üzere bileşik faiz, mürekkep faiz v.b. kavramlar tamamen yasaklanmıştır.

Ancak tefeciler bileşik faiz uygular.

Bileşik Faiz

Ne demektir bileşik faiz? Mesela 100.000 TL yılık %10 faiz ile bir bankadan kredi çekerseniz sene sonunda 110.000 TL ödersiniz. Ancak aynı parayı tefeciden çekerseniz muhtemelen fark şöyle bir şey olacaktır (tabi bu tefeciyle anlaşmanıza da bağlı ama çok da pazarlık gücünüz olmadığını söyleyelim)

Tefeciden 100.000 TL tutarında borç istediğinizde yukardaki örneğimizle uyumlu olsun karşılaştırma fırsatı bulalım diye yazıyorum sizden muhtemelen aylık %10 oranında faiz ve her ay yenileme koşuluyla verecektir. Farkı gördünüz mü? Banka yıllık tefeci aylık faiz veriyor.

Yani sizin 100.000 TL’nizi ay sonunda tefeci faizi ile birlikte geri almaz ise her ay sonu borcun üstüne faizi de ekleyip %10 daha ekleyecektir. Mesela 1. Ay 110.000 TL’yi ödeyemediniz. 2. Ay borcunuz 110.000 TL *1,10 =121.000 TL’ye çıkacaktır. Benim bildiğim ve gördüğüm tek yöntem budur. Aylık faizle çalışır. Anapara yani yukardaki örnekte 100.000 TL toptan ödenmedi ise bu faiz işleme hikayesi durmaz. İşler de işler, işler de işler.

İşte tefeciye olan borcun hiç ödenemiyor olmasının sebebi de bu bileşik faiz hikayesinde yatar. Devlet kendi vatandaşlarını korumak için bankaların bileşik faiz almasını engellemiş, bileşik faiz ile çalışan tefecilik faaliyetini de tamamen yasaklamıştır. Devlet vatandaşını her ne kadar korumaya çalışsa da vatandaş dinlememekte ve ısrarla bu batağa düşmeyi kabul etmektedir.

Tefeci Teminat İster Mi?

Valla piyasada birkaç tane sadece senetle borç verdiği söylenen kişileri duydum ama kendileri ile hiç konuşup borç istemedim. Ancak tefeci alamayacağı kişiye borç vermez. Siz gider borç isterseniz muhtemelen eviniz, arabanız, vs. herhangi bir mal varlığınız var ise gider onu ipotekler. Bunun dışında senetle borç verilmesi kadar saçma bir şey görmedim.

tefeci-teminat-ipotek
Herhangi bir tefeciden borç istediğinizde karşılığında herhangi bir teminat vermediğinizde muhtemelen size herhangi bir para vermeyecektir.

Yani şunu bilin, tefeci teminatsız size borç vermez. Eğer teminatsız borç veriyorsa da bence ortada ciddi bir anormallik vardır.

Tefeciye Borcumu Ödemezsem Ne Olur?

Burada işin sonuç noktası tamamen tefecinin fantezisine bağlı. Biraz daha açalım konuyu. Normalde herhangi bir bankaya borçlandığınızda ve borcunuzu bankaya ödeyemezseniz muhtemelen tüm mal varlığınıza el koyacak, borcu ödeyene kadar sahip olacağınız mal varlıklarının tamamını da satışa çıkarıp çıkarıp parasını tahsil etmeye çalışacaktır.

Tefeciler de ise süreç yine bu şekilde başlar. Mal varlığınızı satarlar ancak satılan mal varlığınız ya da tefecinin üstüne geçen mal varlığınız işleyen yüksek faizden dolayı muhtemelen borcu karşılamaya yetmeyecektir. İşin pisleştiği nokta buradan sonra başlar. Siz bu duruma itiraz edemezsiniz çünkü karşı taraf silahlı bir güce sahiptir. Zaten yasa dışı bir işlem yaptığınızdan mahkemeye gideyim, avukata vereyim filan da diyemezsiniz.  Ancak herhangi bir mal varlığınız kalmadığında tefeciler bankalar gibi takibe yasal yollardan devam etmeyecek farklı yollara başvuracaktır.

tefeciye-borcumu-odemezsem-ne-olur
Bir tefeciye borcunuzu ödemezseniz muhtemelen akşam eve döndüğünüzde bu manzarayla karşılaşırsınız. Yasa dışı bir işe bulaşacaksanız bunun sonuçlarının da yasa dışı olduğunu bilmeniz gerekiyor. Bu hayatın bir kaidesidir ve şaşmaz.

Yakın çevremden duyduğum kadarıyla öncelikle ailenizden başlayacaklardır. Bunun için eşinizi çocuğunuzu kaçırıp el koyabilirler. Halen ödeme yapmıyorsanız muhtemelen ya size ya da ailenize bir uyarı yapılacak (ev kurşunlama, topuğa sıkma, kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma -eşinizi ya da çocuğunuzu rehin alabilirler-) halen ödemezseniz de size zarar vereceklerdir. Tabi süreç sadece sizin ve 1. Derece aileniz ile kalmayacak, anne, baba, kardeş v.b. bilimum akrabanıza zarar vereceklerdir. Sizin bunların o işle ilgisi yok itirazların da tabii ki sonuç vermeyecektir. İş oldukça çirkinleşebilir. Bu kişiler bunu yapmaktan çekinmez. Zaten paralı birçok silahlı adamları mevcuttur ve hepsini içerde besleyebilirler.

Sonuç

Kesinlikle ama kesinlikle tefeciye bulaşmayın. Bakın mahvolursunuz. Kaçarım göçerim, beni bulamazlar falan hikâye. Mahvederler. Bir kere bulaşırsanız asla ödeyemezsiniz. Tefeciye düşeceğiniz para ne için gerekliyse yani çek ödemesi için mi, bankaya mı vs. her ne ise gidin direk muhatabıyla konuşun. Durumu izah edin.  O kişinin buna faiz işletmesini isteyin ama tefeciye düşmeyin. Bu batağa bir kez giren bir daha çıkamıyor. Ha gelelim pavyon, kumarhane vs. gibi sebeplerle tefeci işlerine düşenlere. Sizlere diyeceğim bir şey yok. Bu sebepten tefeciye düşmüşsen güzel kardeşim senden zaten adam olmaz. İnsan biraz akıllı olur yahu.

yatirimkurusu

7 yıldır finans sektöründe denetçi, İngilizce biliyor, bir kızı var.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu